LECZENIE BÓLU I REHABILITACJA KRĘGOSŁUPA
Ból pleców i karku to jeden z najczęstszych powodów kierowania na fizjoterapię. Większość pacjentów trafia do nas z rozpoznaniem i skierowaniem od lekarza ortopedy — a to, co dzieje się później, czyli sama rehabilitacja, decyduje o wyniku. W Roma Centrum Fizjoterapii w Ksawerowie pod Łodzią prowadzimy zalecone przez lekarza leczenie ze starannością i precyzją: uśmierzamy ból, przywracamy ruch i — co najważniejsze — uczymy ciało utrzymać poprawę, aby ból nie wracał. Opiekę prowadzimy zarówno w trybie ambulatoryjnym, jak i — gdy epizod jest ciężki — w formie pobytu stacjonarnego.
Zrozumieć swoje rozpoznanie
Pacjenci zwykle trafiają do nas z konkretnym rozpoznaniem postawionym przez lekarza ortopedę, a zrozumienie, co ono oznacza, pomaga pojąć dalszą rehabilitację. Rozpoznania bólu kręgosłupa zazwyczaj należą do jednej z trzech grup, które zachowują się różnie i wymagają innego leczenia:
-
Niespecyficzny (mechaniczny) ból pleców — zdecydowanie najczęstszy: ból pochodzący ze stawów, mięśni i więzadeł kręgosłupa, bez jednej dającej się wskazać przyczyny strukturalnej. To, że większość bólu pleców należy właśnie tutaj, jest uspokajające, ponieważ zwykle dobrze reaguje na rehabilitację opartą na ruchu.
-
Ból korzeniowy (radikulopatia) — ból spowodowany podrażnieniem lub uciskiem korzenia nerwowego, często wskutek wypukliny dysku, dający ból, drętwienie lub osłabienie promieniujące wzdłuż przebiegu nerwu (na przykład rwa kulszowa wzdłuż nogi lub rwa barkowa wzdłuż ramienia) w rozpoznawalnym wzorcu dermatomalnym.
-
Ból ze zmian zwyrodnieniowych (spondyloza) — związane z wiekiem zużycie dysków i stawów międzywyrostkowych, częste w badaniach obrazowych i nie zawsze będące źródłem dolegliwości — dlatego rehabilitację kierujemy na ból i sprawność pacjenta, a nie na sam wynik badania.
Na podstawie rozpoznania lekarza terapeuta przeprowadza ocenę funkcjonalną — bada, jak schorzenie przejawia się w ruchu pacjenta, które struktury są ograniczone lub bolesne i w jaki sposób pacjent kompensuje — aby zaplanować właściwe leczenie. Rehabilitację zawsze prowadzimy zgodnie z rozpoznaniem lekarza kierującego; gdyby coś w obrazie schorzenia nie odpowiadało temu rozpoznaniu, odsyłamy pacjenta z powrotem do lekarza.
Jakie schorzenia leczymy
Leczenie dobieramy do rozpoznania, najczęściej:
-
ból odcinka lędźwiowego (lumbalgia) i ból karku (cervicalgia), ostry i przewlekły,
-
rwa kulszowa i inny ból korzeniowy,
-
problemy dyskowe — wypuklina i przepuklina,
-
zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa (spondyloza, ból stawów międzywyrostkowych),
-
przeciążenia posturalne i napięciowy ból mięśniowy,
-
nawracający ból pleców związany z osłabieniem głębokich mięśni stabilizujących.
Jak leczymy ból kręgosłupa
Ból kręgosłupa rzadko jest raną, która po prostu się goi — zwykle jest nawracającym problemem mechanicznym — dlatego leczenie układamy nie jako oś czasu gojenia, lecz wokół rzeczywistej logiki rehabilitacji kręgosłupa: wyciszyć ból, przywrócić ruch, zbudować kontrolę, która utrzymuje kręgosłup, i przekazać tę kontrolę pacjentowi.
Wyciszenie bólu i obrony mięśniowej.
Gdy ból jest ostry lub w zaostrzeniu, pierwszym celem jest jego zmniejszenie i rozluźnienie ochronnego skurczu mięśni (obrony mięśniowej), który sam ból wywołuje i który następnie nasila ból.
-
Elektroterapia (TENS, prądy interferencyjne) — moduluje przewodzenie sygnałów bólowych na poziomie rdzenia (mechanizm bramki bólowej), zapewniając skuteczną, bezlekową analgezję.
-
Diatermia / głębokie ciepło (BTL Diatherm) — generowane falą o częstotliwości radiowej głębokie ciepło wywołuje rozszerzenie naczyń i rozluźnia obronę mięśni przykręgosłupowych, łagodząc ból i poprawiając ruchomość potrzebną do rozpoczęcia aktywnego leczenia.
-
Krioterapia miejscowa (Kriopol) — w ostrym, zapalnym zaostrzeniu zimno zmniejsza miejscowy stan zapalny i podnosi próg bólu.
-
Masaż i terapia manualna — praca na tkankach miękkich i mobilizacja stawów, aby rozluźnić napięcie mięśni i przywrócić ruch w segmentach.
Przywracanie ruchu i odbarczenie nerwu.
Gdy ból ustępuje, priorytetem jest przywrócenie prawidłowego ruchu kręgosłupa oraz — gdy zajęty jest korzeń nerwowy — zmniejszenie mechanicznego podrażnienia.
-
Terapia zawieszeniowa i trakcja kręgosłupa (UGUL) — kontrolowane odciążenie, które odbarcza segment kręgosłupa, zmniejszając ucisk na podrażniony korzeń nerwowy i tworząc bezbolesny zakres, w którym można rozpocząć ruch.
-
Prowadzony ruch czynny — kierowanie pacjenta ku ruchom, które zmniejszają i centralizują ból promieniujący (cofają go w stronę kręgosłupa i z kończyny), a z dala od tych, które go nasilają — podejście kierunkowe, które jest centralnym elementem nowoczesnej rehabilitacji kręgosłupa.
-
Magnetoterapia i laseroterapia — stosowane pomocniczo, aby wspierać tkanki i łagodzić ból tam, gdzie jest to wskazane.
Budowanie kontroli, która chroni kręgosłup.
To właśnie ta część faktycznie zapobiega nawrotom — i ta, którą pomija ogólne leczenie bólu.
-
Aktywacja głębokich stabilizatorów — reedukacja głębokich mięśni tułowia (lokalnych stabilizatorów, takich jak mięsień poprzeczny brzucha i mięśnie wielodzielne), które kontrolują kręgosłup segment po segmencie i które — jak konsekwentnie wykazano — wyłączają się po epizodzie bólu pleców.
-
Drabinki i stopniowane wzmacnianie — przywracanie siły, rozciągliwości i kontroli postawy w zakresie ruchu, którego kręgosłup potrzebuje w codziennym życiu.
-
Trening na ergometrach — odbudowa ogólnej kondycji, ponieważ sama sprawność fizyczna chroni przed nawrotami bólu pleców.
